Czy terapia testosteronem przywróci mężczyznom utraconą młodość?

Czy terapia testosteronem przywróci mężczyznom utraconą młodość?

Hormonalna terapia zastępcza kojarzy się zazwyczaj z niedoborami hormonów u kobiet. Jednak w dzisiejszym artykule przyjrzymy się kwestii terapii zastępczej testosteronem stosowanej u mężczyzn.

Jeśli chcesz wiedzieć, czy warto stosować testosteron, aby zahamować procesy starzenia, zachęcam do lektury – ten temat z pewnością Cię zainteresuje!

UWAGA! Każda ingerencja w układ hormonalny wiąże się z ryzykiem i może grozić poważnymi konsekwencjami zdrowotnymi. Przed podjęciem jakichkolwiek działań w tym zakresie bezwzględnie należy skontaktować się z lekarzem.


Zanim przejdziemy do szczegółowego omówienia, poznaj kilka podstawowych faktów o hormonalnej terapii zastępczej testosteronem:

  • Poziom testosteronu powiązany jest między innymi z masą mięśniową, sprawnością seksualną, funkcjami poznawczymi i nastrojem 1.
  • Istnieją jednostki chorobowe, w których leczenie testosteronem jest skuteczną formą terapii.
  • W standardowych przypadkach większość badań nie wykazała jednak pozytywnego wpływu zastępczej terapii hormonalnej na profilaktykę chorób sercowo-naczyniowych, poprawę funkcji seksualnych, czy poprawę funkcjonowania poznawczego i nastroju 2.
  • Biorąc pod uwagę brak przekonujących dowodów co do skuteczności hormonalnej terapii zastępczej testosteronem, a także powiązane z nią ryzyko, wydaje się, że jej zastosowanie w celu „przywrócenia młodości” jest pozbawione sensu 2, 3.

Po co mężczyźnie testosteron?

Testosteron jest jednym z najważniejszych męskich hormonów płciowych. W ludzkim ciele produkowany jest w głównej mierze przez jądra, a w mniejszym stopniu przez nadnercza. U chłopców w okresie dorastania hormon ten odpowiada min. za przyrost masy mięśniowej, pogrubienie głosu, czy powiększenie jąder. W dorosłym życiu bierze udział w utrzymaniu masy mięśniowej i prawidłowej kompozycji ciała (z mniejszą ilością tkanki tłuszczowej) oraz kontrolowaniu funkcji seksualnych (zarówno poprzez wpływ na popęd, jak i np. erekcję). Testosteron wpływa także na gęstość kości oraz funkcje poznawcze i nastrój (opisano w 1).

LOH, czyli „męskie przekwitanie”

W ostatnich latach opisano zespół chorobowy nazywany późno zaczynającym się hipogonadyzmem (ang. late-onset hypogonadism; LOH). Definiuje go niższy poziom testosteronu w porównaniu do młodych i zdrowych mężczyzn, a wśród jego objawów klinicznych wymienia się między innymi obniżenie sprawności seksualnej, otyłość oraz obniżoną koncentrację, depresję, czy problemy ze snem 3.

Hormonalna terapia zastępcza testosteronem

Jako że poziom testosteronu jest powiązany z licznymi schorzeniami i deficytami, a jego spadek związany jest z wiekiem i rozmaitymi chorobami, wysunięto propozycję leczenia niedoborów tego hormonu (LOH) za pomocą zastępczej terapii hormonalnej, czyli testosteronu podawanego „z zewnątrz”. Chociaż leczenie testosteronem w przypadku tej i innych poważnych chorób może przynieść korzystne rezultaty 3, terapia stosowana jest również u ludzi, którzy jej nie potrzebują 3.

Wynika to z faktu, iż testosteron stał się bardzo chwytliwym i medialnym tematem za sprawą jego potencjalnej zdolności do „przywrócenia utraconej młodości” 3. Czy faktycznie może nam w tym pomóc?

Czy terapia testosteronem może przyczynić się do zdrowszego i dłuższego życia?

Większość randomizowanych badań klinicznych (czyli takich o największej wiarygodności) nie wykazała pozytywnego wpływu hormonalnej terapii zastępczej testosteronem na obniżenie występowania chorób sercowo-naczyniowych, poprawę funkcji seksualnych, czy polepszenie funkcjonowania poznawczego i nastroju. 2

Jeżeli chodzi o aktywność fizyczną, wskazano, iż kuracja testosteronem może korzystnie wpływać na poziom masy mięśniowej i obniżenie poziomu otłuszczenia, ale nie ma przełożenia na samą sprawność fizyczną 2.

Terapia ta obarczona jest też pewnym ryzykiem – literatura wymienia między innymi powiązanie z pewnymi nowotworami (prostaty, piersi) oraz zagrożenia ze strony układu sercowo-naczyniowego. Choć trzeba zaznaczyć, że w obu tych kwestiach ciągle trwają dyskusje 2, 3, 4.

Pojedyncze prace wykazały jednak, że takie leczenie może mimo wszystko wpływać korzystnie na przedłużenie ludzkiego życia 5. Są one jednak, moim zdaniem, w mniejszości.

Biorąc pod uwagę brak przekonujących dowodów co do skuteczności hormonalnej terapii zastępczej testosteronem, a także powiązane z nią ryzyko, wydaje się, że jej zastosowanie w celu „przywrócenia młodości” jest pozbawione sensu 2, 3.

Testosteron – stosować czy nie?

Podsumowując, testosteron jest jednym z najważniejszych męskich hormonów płciowych. Jego poziom powiązany jest z masą mięśniową, sprawnością seksualną, funkcjami poznawczymi i nastrojem 1. W literaturze pojawia się również zespół późno zaczynającego się hipogonadyzmu, charakteryzujący się obniżonym poziomem testosteronu w stosunku do młodszych, zdrowych mężczyzn i pewnymi objawami klinicznymi 3.

Chociaż w niektórych chorobach terapia testosteronem może być przydatna i skuteczna, jej zastosowanie w pozostałych przypadkach budzi poważne zastrzeżenia zarówno co do skuteczności jak i bezpieczeństwa 2, 3. Sytuacja każdego potencjalnego pacjenta powinna być rozpatrywana przez lekarza indywidualnie, bowiem samodzielna ingerencja we własne hormony może skończyć się tragedią.

Zostaw swój komentarz na stronie Facebook. Oto link.

  1. Çatakoğlu, A. B. (2017). Testosterone Replacement Therapy and Cardiovascular Events. Turk Kardiyoloji Dernegi Arsivi-Archives of the Turkish Society of Cardiology. doi: 10.5543/tkda.2017.00531
  2. Huo S, Scialli AR, McGarvey S, et al. Treatment of Men for „Low Testosterone”: A Systematic Review. PLoS One. 2016;11(9):e0162480. Published 2016 Sep 21. doi:10.1371/journal.pone.0162480
  3. Busnelli, A., Somigliana, E., & Vercellini, P. (2017). ‘Forever Young’†—Testosterone replacement therapy: a blockbuster drug despite flabby evidence and broken promises. Human Reproduction, 1–6. doi: 10.1093/humrep/dex032
  4. Hassan J, Barkin J. (2016). Testosterone deficiency syndrome: benefits, risks, and realities associated with testosterone replacement therapy. Canadian Journal of Urology International. Vol. 23, Issue 11, Pages( 20 – 30). http://www.canjurol.com/abstract.php?ArticleID=&version=1.0&PMID=26924592
  5. Comhaire F. Hormone replacement therapy and longevity. Andrologia. 2015;48(1):65-68. doi:10.1111/and.12419. (Abstrakt)
Autor artykułu:

Szymon Tyras

Chief Science Officer w Mazuko Health. Student kierunku lekarskiego i naukowiec. Autor tekstów i prelegent na konferencjach naukowych. Entuzjasta Data Science w neuronaukach i medycynie.